Η βαρφαρίνη είναι ένας τύπος αντιπηκτικού φαρμάκου που λαμβάνεται σε μορφή δισκίου και χρησιμοποιείται για την αραίωση του αίματος. Η βαρφαρίνη χορηγείται είτε για να αποτρέψει την ανάπτυξη θρόμβων αίματος είτε για να σταματήσει να μεγαλώνουν θρόμβοι που έχουν ήδη αναπτυχθεί.
Πώς λειτουργεί η βαρφαρίνη;
Η βαρφαρίνη αραιώνει το αίμα εμποδίζοντας τη δράση των πρωτεϊνών πήξης του αίματος. Αυτές οι πρωτεΐνες χρειάζονται μια βιταμίνη για να λειτουργήσουν σωστά· αυτή η βιταμίνη ονομάζεται βιταμίνη Κ. Λαμβάνουμε βιταμίνη Κ από φρούτα και λαχανικά κυρίως. Η βαρφαρίνη δρα ενάντια στη βιταμίνη Κ και σταματά τη σωστή λειτουργία των πρωτεϊνών πήξης του αίματος και αραιώνει το αίμα.
Είναι ασφαλής η αραίωση του αίματος;
Εάν το αίμα είναι πολύ αραιό υπάρχει κίνδυνος αιμορραγίας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το επίπεδο αραίωσης του αίματος πρέπει να ελέγχεται τακτικά με το φάρμακο αυτό.
Πώς μετρώνται τα επίπεδα αραίωσης του αίματος υπό Βαρφαρίνη;
Τα επίπεδα αραίωσης του αίματος μετρώνται με μια εξέταση αίματος που ονομάζεται INR. Κάποιος με «φυσιολογική» αραίωση αίματος έχει INR 1,0. Οι περισσότεροι άνθρωποι που λαμβάνουν βαρφαρίνη χρειάζονται αραίωση αίματος με επίπεδα INR 2,0 – 3,0. Μερικές φορές οι ασθενείς χρειάζονται «λεπτότερα» επίπεδα αίματος με επίπεδα INR 2,5 – 3,5.
Πόσο συχνά χρειάζεται έλεγχος των επιπέδων INR;
Μόλις ξεκινήσει η χορήγηση βαρφαρίνης, απαιτούνται συχνές εξετάσεις αίματος – συνήθως κάθε δεύτερη μέρα, προκειμένου να μπορεί να προσδιορισθεί η αναγκαία δόση βαρφαρίνης. Ακολούθως, μόλις επιτευχθούν «σταθερά» επίπεδα και γίνει γνωστή η απαιτούμενη δόση, οι εξετάσεις αίματος πρέπει να γίνονται συνήθως μία φορά κάθε λίγες εβδομάδες.
Τι δόση βαρφαρίνης πρέπει να χορηγείται;
Κάθε άνθρωπος χρειάζεται διαφορετικές δόσεις βαρφαρίνης και αυτό εξαρτάται από το επίπεδο αραίωσης του αίματος που απαιτείται. Μερικοί άνθρωποι χρειάζονται μόνο λίγη ποσότητα βαρφαρίνης (π.χ. 1 mg την ημέρα), ενώ άλλοι χρειάζονται πολύ περισσότερη βαρφαρίνη (μεγαλύτερη από 10 mg την ημέρα). Θα χρειαστούν 1 ή 2 εβδομάδες και μερικές εξετάσεις αίματος μέχρι να γίνει γνωστή η απαιτούμενη δόση βαρφαρίνης.
Πρέπει να αλλάζει η διατροφή κατά τη λήψη βαρφαρίνης;
Η ποσότητα βαρφαρίνης που χρειάζεται αλλάζει ανάλογα με το πόση βιταμίνη Κ (φρούτα και λαχανικά) υπάρχει στη διατροφή του ασθενούς. Δεν είναι απαραίτητη αλλαγή της διατροφής, αλλά είναι χρήσιμο να υπάρχει μια υγιεινή διατροφή, γενικά σταθερή στην ποσότητα των φρούτων και των λαχανικών που καταναλώνονται. Επί σημαντικής αλλαγής στην πρόσληψη βιταμίνης Κ (π.χ. αλλαγή στην ποσότητα φρούτων και λαχανικών), τότε η αναγκαία ποσότητα βαρφαρίνης μπορεί επίσης να αλλάξει.
To Rivaroxaban και το Apixaban είναι 2 νεότεροι τύποι αντιπηκτικών φαρμάκων που λαμβάνονται σε μορφή δισκίου και χρησιμοποιούνται για την αραίωση του αίματος, είτε για να αποτρέψουν την ανάπτυξη θρόμβων αίματος είτε για να σταματήσουν να μεγαλώνουν θρόμβοι που έχουν ήδη αναπτυχθεί.
Πώς λειτουργούν τo Rivaroxaban και το Apixaban;
Είναι και οι 2 παράγοντες, εξαιρετικά εκλεκτικοί άμεσοι αναστολείς του παράγοντα Xa. Η αναστολή του παράγοντα Xa διακόπτει την ενδογενή και εξωγενή οδό του καταρράκτη της πήξης του αίματος, αναστέλλοντας τη δημιουργία θρομβίνης και την ανάπτυξη θρόμβων.
Πώς πρέπει να παίρνω το φάρμακο;
Είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες του γιατρού και να μην παραλείπεται ή διακόπτεται η λήψη του φαρμάκου, ούτε να μειώνεται η δόση.
Τι γίνεται αν ξεχάσω να πάρω τα φάρμακά μου;
Επί λήψης Xarelto® (ΜΙΑ ΦΟΡΑ την ημέρα):
Εάν ξεχασθεί 1 δόση, συστήνεται λήψη της αμέσως μόλις γίνει αντιληπτό (π.χ. αργότερα την ίδια μέρα). Απαγορεύεται λήψη περισσότερων από 1 δισκίο σε μία ημέρα για αναπλήρωση της δόσης που ξεχάσθηκε. Απαγορεύεται διπλή δόση την επόμενη μέρα για να αναπληρωθεί ένα δισκίο που ξεχάσθηκε την προηγούμενη μέρα.
Επί λήψης Eliquis® (ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ την ημέρα):
Επί παράλειψης μίας δόσης, μπορεί να ληφθεί η επόμενη δόση τη συνηθισμένη ώρα.
Απαγορεύεται διπλή δόση για να αναπληρωθεί η δόση που παραλείφθηκε.
Χρειάζεται να αλλάξω τη διατροφή μου;
Επί λήψης παίρνετε Xarelto® ή Eliquis®, δεν υπάρχουν διατροφικοί περιορισμοί.
Τι γίνεται επί ανάγκης λήψης ενός φαρμάκου παράλληλα με το Xarelto® ή το Eliquis®;
Συστήνεται ενημέρωση του συνταγογραφούντα γιατρού για τη λήψη αντιπηκτικών φαρμάκων. Μόνο ένας μικρός αριθμός φαρμάκων αλληλεπιδρά με το Xarelto® ή το Eliquis®.
Τι πρέπει να κάνω εάν έχω αιμορραγία ή μώλωπες;
Οποιαδήποτε αιμορραγία που δεν είναι μικρή θα πρέπει να αναφέρεται αμέσως στον θεράπων γιατρό. Αυτό περιλαμβάνει μώλωπες χωρίς επαφή, αιμορραγία από τη μύτη, αιμορραγία κατά το βούρτσισμα των δοντιών, αίμα στην κίνηση του εντέρου, ή αυξημένη έμμηνος ρύση (γυναίκες). Αυξημένοι μώλωπες μετά από επαφή και ελαφρώς μεγαλύτερος χρόνος για να σταματήσει η αιμορραγία μετά από τραυματισμό ή εξετάσεις αίματος, αναμένεται όταν λαμβάνεται αντιπηκτική αγωγή.
Τι γίνεται αν χρειαστεί να κάνω εγχείρηση ή επέμβαση;
Το Xarelto® και το Eliquis® είναι αντιπηκτικά φάρμακα που μπορεί να χρειαστεί να διακοπούν προσωρινά ενόψει επέμβασης ή χειρουργείου, σύμφωνα με τις οδηγίες του αιματολόγου.
Τι πρέπει να κάνω εάν κατά λάθος πάρω πάρα πολλά φάρμακα;
Στην περίπτωση υπερδοσολογίας, ο ασθενής θα πρέπει να παρακολουθείται προσεκτικά για τυχόν αιμορραγικές επιπλοκές ή άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Αν εμφανίζετε εργαστηριακά ευρήματα όπως αναιμία, διαταραχές λευκών ή αιμοπεταλίων, ή συμπτώματα όπως αδυναμία, αιμορραγικές εκδηλώσεις, πόνο στα οστά, λεμφαδενοπάθεια, επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό.